خواص و فواید آزربه

مشخصات
آزربه گیاهی است علفی چندساله که شبیه به صعتر و پونه کوهی است نواحی با اقلیم مدیترانهای و قسمتهای نیمگرم و معتدل آسیا آن را در مزارع T .communis و اروپا برای رشد این گیاه مناسب است. در ایران تقریبا در تمام مناطق معتدل میروید و گونه نیز میتوان تکثیر نمود. کاشته میشود. گیاهی است دارای ساقههای Rock garden در باغها به عنوان گیاه زمینی گلدار زیبا در حاشیه چمنها و در 20 سانتیمتر و دارای ریشهای با الیاف چوبی میباشد. برگهای آن به رنگ سبز خاکستری خیلی - متعدد و کوتاه، بلندی آنها 50 کوچک و در اغلب گونه ها کرکدار و در گونه وحشی آن یعنی سرپوله بیکرک است، به طول متوسط 6 میلیمتر و عرض متوسط 2 میلیمتر و گلهای آن کوچک خوشهای و به رنگ سفید مایل به بنفش و سرخ و خیلی مورد علاقه زنبور عسل میباشد. تخم آن ریز و کوچکتر از تخم خردل است. از نظر آب و هوا و خاک، آویشن، آب و هوای ملایم متمایل به گرم و خاکهای با زهکشی رو به آفتاب را ترجیح میدهد. تکثیر آن با قلمه و یا با بذر صورت میگیرد و فواصل بوتهها در محل اصلی بین خطوط کاشت 1 متر و بین بوتهها 30 سانتیمتر مناسب است. و جین علفهای هرز برای رشد آن ضروری است. قلمه آویشن از ریشه جوشهای آن در اردیبهشت تهیه و کاشته میشود و اگر با بذر تکثیر میشود بین اسفند تا خرداد هر وقت میتوان آن را کاشت. آزربه هرچند گیاهی است چندساله و دایمی ولی بهتر است مزرعه آن 

ترکیبات شیمیایی
دارای حدود 2 درصد اسانس است و اسانسی که از گل و برگهای آن گرفته (T .vulgaris) از نظر ترکیبات شیمیایی آزربه میشود در حدود 45 درصد تیمول دارد و ضمنا دارای کارواکرول ، سیمن، الپینن ، بورنئول ، لینالول، بورنیل
در  آستات  میباشد و به علاوه اولئانولیک اسید و ایزومر آن اورسولیک اسید نیز از آن جدا شده است.

خواص- کاربرد

  • روغن تیمول یا تیمن که در ترکیب اسانس گیاه وجود دارد، منشأ اصلی خواص ضدعفونی کننده آزربه میباشد
  •  خاصیت ضد میکرب و ضد قارچ و ضد انگل
  • جوشانده آن برای ضد عفونی کردن و پانسمان و شستوشوی زخمها به نحو مؤثری استفاده میشود
  • در داروسازی برای تهیه محلولهای غرغره ضد عفونی حلق و قطرههای ضد سرفه و در دندانپزشکی برای تهیه محلولهای شستوشوی دهان کاربرد دارد
  • در تجارت دارویی به عنوان قارچکش معروف است
  • در بیماریهای قارچی به علت اثر زیادی که در بیماری اکتینومیکوزیس  دارد
  • از نظر خواص گرم کننده قوی و مدر بول و حیض، عرق و شیر میباشد،
  • خارج شدن جنین و مشیمه را تسهیل میکند و
  • بازکننده گرفتگیهای رودهها و پاک کننده سینه میباشد
  • برای تنگی نفس و تقویت معده، کبد، طحال و کلیه و همچنین برای تحلیل آماس و خون منجمد شده در اثر سموم نباتی و حیوانی مفید است
  • برای بند آوردن خون از سینه و کشتن و خارج کردن میباشد، بسیار مؤثر است
  • برای دفع انگل فوقا لذکر توصیه میشود 
  •  از نظر مسهل شکوفه حاشا بتنهایی مسهل خوبی برای سودا بوده و میتواند جانشین آفتیمون باشد
  • خوردن ده گرم حاشا مخلوط با عسل با آب گرم برای بیماری فلج، لقوه، فرموشی، صرع، تقویت کلیه و قوه باه مفید است
  • خوردن تازه آن به صورت سبزی با غذا بسیار مفید و برای تقویت دید چشم نافع است
  • معده را تقویت نموده و کمک به هضم غذا مینماید
  • آشامیدن دمکرده آن با عسل ناراحتی در نفس کشیدن را رفع میکند
  • خروج ادرار، حیض، جنین و مشیمه را تسهیل مینماید
  • خوردن انگشتپیچ یا لعوق آن با عسل برای خارج کردن بلغم و مواد زایدی که در سینه جمع شده است و تسکین تنگینفس و سرفه بسیار نافع است
  • ضماد آن با سرکه برای تحلیل ورمهای تازه و تحلیل خون بسته و منجمد در اعضا مفید است
  • اگر با شراب مخلوط و خورده شود، برای سیاتیک نافع است
  • دمکرده حاشا برای سرفه های سخت و برونشیت مفید است
  •  از جوشانده گیاه به عنوان ضد سرفه و برای معالجه سیاه سرفه خورده میشود
  • اسانس آن ضدعفونی کننده خیلی قوی است